Leemtelijst
De leemtelijst bestaat uit beschrijvingen van de 'witte vlekken' in de Utrechtse geschiedschrijving.
Criteria
De belangrijkste criteria voor onderwerpen om opgenomen te worden in de witte vlekkenlijst waren dat het onderwerpen zijn waaraan duidelijke behoefte is, dat het onderzoek ernaar praktisch uitvoerbaar is door de aanwezigheid van geschikte bronnen én dat de onderwerpen ook een meer dan puur lokale betekenis hebben. Dat laatste wil niet zeggen dat het geen lokaal onderzoek kan betreffen, maar dat het onderzoek op meer locaties uitgevoerd kan worden en dat ook op meer locaties behoefte bestaat aan dergelijk onderzoek. Uitgangspunt is daarbij de vergelijkbaarheid. Door de uitkomsten op lokaal niveau met elkaar te vergelijken kan een provinciebreed beeld worden geschetst. Door de onderlinge vergelijkingen worden ook de lokale eigenaardigheden helder en zijn overkoepelende thema's goed herkenbaar. Ook de vergelijking in tijd is belangrijk. Dit onderzoek kan eveneens in kleinere stukken worden uitgevoerd (over een kortere periode uit de geschiedenis), waarna alle delen samen een overzicht over een lange periode weergeven.
Aandachtspunten die bij veel thema's van belang zijn:
- verschillen en de relatie tussen stad en platteland;
- verschillen en overeenkomsten tussen regio's;
- verschillen en de relatie tussen de provincie Utrecht en de rest van Nederland;
- (dis)continuïteit.
We hebben gekozen voor onderwerpen vooral van na de 16de eeuw. Niet omdat onderzoek naar oudheid en middeleeuwen niet van belang is of niet zou moeten worden uitgevoerd, maar omdat daarvoor meer en specifiekere deskundigheid nodig is. Ook het bronnenmateriaal is weerbarstiger. Om juist ook de historische verenigingen en amateur-historici bij het project te betrekken, ligt de nadruk op de Nieuwere Tijd.
Onderzoeksthema's
1. Bestuurlijke en maatschappelijke elite
- Netwerken binnen de elite, 18de en 19de eeuw
- Invloed van de stedelijke elite op het platteland, 17de-19de eeuw
- Sociaal-culturele elites na 1800
- De politieke rol van de adel na 1795
2. Historische infrastructuur
- De sociale aspecten van de historische infrastructuur, 17de-20ste eeuw
- De lokale gevolgen van de infrastructuur, 17de-20ste eeuw
- Provinciale ontwikkeling van infrastructuur en vervoersstromen, 17de-20ste eeuw
- Aanleg, exploitatie en onderhoud van de infrastructuur, 17de-20ste eeuw
- Post, telegraaf, telefoon, 17de eeuw-ca. 1900
3. Agrarische geschiedenis
- Landbouwgeschiedenis, 17de-20ste eeuw
- Grondbezit en boerenbedrijf, middeleeuwen-heden
- Overheidsmaatregelen en landbouw, 20ste eeuw
- Boerenstand, 17de-20ste eeuw
- Boerderijen, 19de-20ste eeuw
- Veldnamenonderzoek, 16de-20ste eeuw
- Visserij, 16de-20ste eeuw
4. Bedrijvigheid
- Synthese vervening en turfwinning in de 16de-19de eeuw
- Economische ontwikkeling buiten de stad Utrecht, 16de-19de eeuw
- Overzicht Utrechtse industrie, 19de-20ste eeuw
- Middenstand, 1850-2000
- Handel en dienstensector in de 19de eeuw
- Gastarbeiders, 1960-2000
5. Politiek-bestuurlijke veranderingen
- Gemeentelijke grenswijzigingen en de gevolgen daarvan, 19de-20ste eeuw- Gemeentepolitiek 19de en 20ste eeuw
- Achtergronden van leden van Provinciale en Gedeputeerde Staten, 19de-20ste eeuw
- Vrouwen in de lokale politiek, 20ste eeuw
6. Kerkgeschiedenis
- Reformatie op lokaal niveau, 1550-1700
- Kerkgeschiedenis in de 19de en 20ste eeuw
- Kerkelijke zielzorg, 19de-20ste eeuw
7. Sociale zorg
- Overzicht gezondheidszorg, 16de-20ste eeuw
- Armenzorg, middeleeuwen-20ste eeuw
- Vluchtelingenopvang, 20ste eeuw
8. Cultuurgeschiedenis buiten de steden
- Muziek- en toneelverenigingen, 19de-20ste eeuw
- Sport, 20ste eeuw
- Recreatie en toerisme, 17de-20ste eeuw
- Beschavingsoffensief op het platteland, middeleeuwen-20ste eeuw
- Media, 18de-20ste eeuw
- Buurtleven/verenigingen, 19de -20ste eeuw
9. Criminaliteit
- Openlijke geweldpleging, 1400-heden (m.n. 18de en 19de eeuw)
- Sodomie en prostitutie in kleine plaatsen in de provincie, 16de-20ste eeuw
- Criminaliteit in de 19de eeuw
- Kerkelijke tucht, 1600-1800
10. Militaire geschiedenis
- Invloed van verdedigingslinies op de omgeving, 17de-eerste helft 20ste eeuw
- Invloed van kazernes en militairen op de lokale samenleving, 1850-2000
11. Milieu en natuur
- Afval en milieu, 1400 tot heden
- Natuurbescherming, 19de-20ste eeuw
12. Stad en stadsuitbreiding
- Stedelijke ontwikkeling in het Sticht na 1860
- Het Stichtse stedensysteem, 19de-20ste eeuw
- Huizen- en kerkenbouw vanaf de middeleeuwen
