Gezocht: Informatie over Utrechtse eendenkooien
De komende maanden voert Landschap Erfgoed Utrecht een onderzoek uit naar een nagenoeg verdwenen landschapselement in de provincie Utrecht: de Eendenkooi. Landschap Erfgoed Utrecht gaat op zoek naar restanten en voormalige ligplaatsen van eendenkooien in de provincie Utrecht. En naar de geschiedenis van deze kooien. Voor een aantal van deze landschapselementen zal een advies gemaakt worden voor het beheer en het onderhoud ervan. Nu, maar ook in de toekomst. Om het onderzoek compleet te maken zijn wij op zoek naar informatie en verhalen over Utrechtse eendenkooien.
De Eendenkooi
De eendenkooi is een typisch Hollandse vinding die al uit de 14e eeuw stamt. Een eendenkooi is een waterplas met bos er omheen, zodat er een beschutte omgeving ontstaat die aantrekkelijk is voor eenden. Vanaf de plas worden de eenden een zijsloot (vangpijp) ingelokt waar ze door middel van een fuik gevangen worden. Om de eenden de plas en vangpijpen in te lokken, gebruikt de kooiker verschillende eeuwenoude hulpmiddelen en technieken. Eendenkooien en het kooibedrijf hebben een belangrijke cultuurhistorische, landschappelijke en ecologische waarde.
Door intensivering van het grondgebruik en wijziging van milieuomstandigheden werd de exploitatie van eendenkooien uiteindelijk onrendabel. Veel eendenkooien zijn vergaan tot kooirelict of zelfs geheel verdwenen. Van de vele tientallen kooien in de provincie Utrecht zijn hier en daar restanten terug te vinden, soms slechts verwijzingen dat er vroeger een kooi was, in de vorm van toponiemen zoals ‘Kooidijk’, boerderijnamen zoals ‘Kooilust’ of streekgebonden familienamen zoals ‘Kooiman’.
Wij zijn op zoek naar informatie en verhalen over Utrechtse eendenkooien, zoals ligging van (voormalige) eendenkooien, eigendoms- en beheersituatie, vangstcijfers, voormalige kooikers, oude kaarten waarop kooien vermeld staan, (oude) foto’s met kooisituaties, lokale verhalen rondom kooi en kooibedrijf.
Kunt u ons hierbij helpen? Bent u of kent u iemand die betrokken is (geweest) bij een eendenkooi? Neem dan voor eind oktober 2011 contact op met Wijnanda van Lynden, tel 030 220 55 34 / 0614646465.
Kijk hier voor meer informatie over eendenkooien.
