Word vrijwilliger Word donateur
Medaillon Schraubtaler Banner
Unieke vondst

van hobby-archeoloog

Alexander van de Bunt / Meldpunt Archeologie

300 jaar oud medaillon met olieverfportret

do 15 april 2021 08:33

Een unieke vondst in Utrechtse bodem! Een hobby-archeoloog vond afgelopen jaar een schroefmedaillon uit de tijd van de Habsburgers, waarin 300 jaar lang een olieverfschilderij met de afbeelding van een vrouw lag verborgen. De vondst werd bekend gemaakt door Meldpunt Archeologie van Landschap Erfgoed Utrecht. Vanaf vandaag is het hele verhaal rondom deze vondst te lezen in een aflevering van Vondst van de Schervendokter op de website van UtrechtAltijd.

Alexander van de Bunt / Meldpunt Archeologie

Geen gewone munt

Zo op het eerste gezicht lijkt de munt een ‘gewone’ 17e-eeuwse munt die een hobby-archeoloog in 2020 in de grond vindt. Al gauw wordt de vinder echter duidelijk dat dit geen gewone munt is: hij is te licht, de zijkanten zijn van twee verschillende munten en klinkt hol als je er tegenaan tikt. Hij bleek dan ook méér te herbergen…

Op de socialmediakanalen van UtrechtAltijd kon je eerder deze week al een filmpje zien waarin te horen is dat de munt hol klinkt als je deze op tafel laat vallen:

een holle munt

Buitenkant

Er zijn verschillende redenen die maken dat zowel de vinder als het Meldpunt Archeologie van Landschap Erfgoed Utrecht buitengewoon blij zijn met deze vondst. Het gaat hier om een munt niet uit eigen regio, maar Zuid-Duitsland of Oostenrijk. In Nederland zijn nog nooit dergelijke schroefmedaillons in de grond gevonden, laat staan een olieverfschilderij binnenin dat nagenoeg intact is gebleven.

Het schroefmedaillon bestaat uit twee munten, (Rijks)thalers genoemd. Deze zilveren munten van 4 centimeter groot werden geslagen in het Heilige Roomse Rijk ter ere van de Habsburgse monarchie. Te lezen én te zien valt dat het gaat om twee munten: één die geslagen is voor keizer Leopold I (1657-1705), keizer van Hongarije, Bohemen en aartshertog van Oostenrijk, en de ander voor Leopold V (1619-1632), hertog van Bourgondië en graaf van Tirol. Hoe komt zo’n munt in Nederland terecht? Was het een buitenlandse officier op missie in Nederland, of misschien een handelsreiziger?

Feit is dat we te maken hebben met een vroeg schroefmedaillon, geschat op 1657-1675 en gemaakt in het Habsburgse Rijk, bijvoorbeeld in Wenen, Augsburg of Neurenberg. Dit soort schroefmunten werden niet aan een koord, maar in de zak gedragen, dicht bij het lichaam. Eigenlijk zijn het voorgangers van de medaillons die spionnen in de 20e eeuw gebruikten om microfilms in te vervoeren.

Alexander van de Bunt / Meldpunt Archeologie

Mysterieuze dame

We kunnen van een wonder spreken dat het olieverfschilderij van een vrouw aan de binnenkant van het medaillon al die 300 jaar intact is gebleven. Het portret doet bijna nieuw aan en spreekt zeer tot de verbeelding. Wie was deze vrouw? En wat zegt het over de eigenaar van dit schroefmedaillon dat hij dit mooie portret altijd bij zich droeg?

 

In de aflevering van Vondst van de Schervendokter van donderdag 15 april doet het Meldpunt Archeologie alles uit de doeken over deze bijzondere vondst op de website van UtrechtAltijd.

Meldpunt Archeologie

Ook iets gevonden? Help het Utrechtse erfgoed in kaart te brengen en draag bij aan kennis over het verleden. Je kunt melding maken van vondsten en bedreigde archeologische vindplaatsen binnen de provincie Utrecht bij het Meldpunt Archeologie.

Meldpunt Archeologie

Deel met je vrienden