Unieke middeleeuwse liefdesring gevonden in Utrecht

Bij het Meldpunt Archeologie van Landschap Erfgoed Utrecht (provincie Utrecht) is onlangs een bijzondere vondst gemeld: een unieke gouden liefdesring uit de Middeleeuwen. Een dergelijke ring is nog niet eerder in Nederland gevonden. Het gaat hierbij om een ‘black letter posy ring’ gemaakt in de periode 1375-1550. Een soort liefdespoëziering met een dichtregel of motto in gotisch schrift dat voornamelijk in Engeland werd gemaakt en gebruikt. De teksten die in deze ringen werden gegraveerd waren vaak lieve teksten – in het genre ‘denk aan mij’, ‘vergeet niet wie je lief hebt’ of ‘ik houd alleen van jou’ – maar soms kom je grappige, cynische of meer cryptische teksten tegen. De nu gevonden ring valt zonder meer in die laatste categorie en is zelfs zo cryptisch te noemen dat niet zeker is of het raadsel van deze liefdesring, zelfs na gedegen onderzoek, opgelost gaat worden.

Het raadsel van de liefdesring

Aan de binnenzijde van de ring staan de woorden Amours portent mon cuer à mon ami, ofwel ‘Liefde voert mijn hart naar mijn lief’ gegraveerd. Voor de oplettende lezer: er is hier gebruik gemaakt van de mannelijke uitgang voor ami en niet de vrouwelijke (à mon amie) wat dus betekent dat de liefde aan een man gericht is. Maar in de Middeleeuwen werden deze liefdesringen in principe door een man aan een vrouw gegeven, bijvoorbeeld als trouwring, en werd dus een vrouwelijke uitgang gebruikt. Zou hier de ring tóch door een vrouw aan een man gegeven zijn of misschien door een man aan een man?

Niet alleen de tekst maar ook de gebruikte afbeeldingen en dichtregel roepen vragen op. Er is tot nu toe nog geen overgeleverd Frans gedicht gevonden waar deze versregel aan te koppelen is. En ook bestaan er geen parallellen van de tekstregel of de afbeeldingen met andere posy-ringen die bijvoorbeeld te zien zijn in The Britisch Museum. Kijkend naar de afbeelding rijst de vraag: gaat het hier om een type jachthond als teken van trouw, of over een panthere d’amour – een liefdespanter met Christelijke betekenis? Op dit moment worden er een aantal theorieën of interpretaties verder onderzocht en gebundeld tot een artikel. Maar of het raadsel van deze geliefden ooit helemaal opgelost wordt? Wie zal het zeggen.

De vindplaats wordt op verzoek van de anonieme vinder niet bekend gemaakt. Meer informatie over de ring en een geluidsfragment is te vinden op www.utrechtaltijd.nl

Ook iets gevonden in de provincie Utrecht?

Bij het Meldpunt Archeologie van Landschap Erfgoed Utrecht kunnen experts je meer vertellen over je vondst uit de provincie Utrecht. Meldingen dragen bij aan het inzicht en behoud van archeologisch erfgoed. Neem daarom gerust contact op met het meldpunt, dat kan via meldpunt.archeologie@landschaperfgoedutrecht.nl en telefonisch via 030 220 5534. Iets gevonden buiten de provincie Utrecht? We verwijzen je graag door naar de site van de Portable Antiquities of the Netherlands (PAN).

Dit bericht is geplaatst op 5 februari 2019.