De emigratie generatie
Finalist Utrechtse Erfgoedprijs 2026
Wie wordt de winnaar van de Utrechtse Erfgoedprijs 2026? Een van de drie finalisten is De emigratie generatie.
Over het project: Utrecht is een diverse stad van 377.000 inwoners, waarvan 24% niet in Nederland is geboren en 42% een migratieachtergrond heeft. De stad zoals zij nu is, is mede gebouwd door mensen die ooit als vreemdeling aankwamen. Hun verhalen zijn immaterieel cultureel erfgoed: niet vastgelegd in steen of papier, maar bewaard in geheugen, taal en ervaring.
De emigratie generatie verbindt al sinds 2017 generaties en culturen door dit erfgoed levend te houden. Onze community van zo'n 100 vertelouderen brengt haar levensverhalen naar Utrechtse basisscholen. Nu willen we een nieuwe stap zetten: een lesprogramma voor jonge nieuwkomers op ISK Ithaka.
De leerlingen van Ithaka staan voor een ingrijpende overgang, net aangekomen in Nederland en
via 1-2 jaar ISK stromen ze door naar het reguliere vmbo of mbo. Onze vertelouderen
bewandelden decennia geleden precies hetzelfde pad. Ze weten hoe het voelt om de enige te zijn die de grap niet begrijpt, om te zoeken naar woorden die er nog niet zijn, om te twijfelen of je ooit echt zult horen bij deze stad. In het lesprogramma "Ervaringen van toen voor nu" ontmoeten beide generaties elkaar. Via de metafoor van een koffer wisselen ouderen en jongeren levenslessen en ervaringen uit.
Maar er is meer. De jongeren van nu zijn zelf de toekomstige erfgoeddragers. Ook zij maken de
stad. Ook hun verhalen, hun aankomst, hun strijd en hun overwinningen, worden ooit de
geschiedenis die de volgende generatie leert. Door hen nu al bewust te maken van die rol, geven we hun verhaal gewicht en waardigheid. Wat begint als een ontmoeting tussen oud en jong, is tegelijkertijd het begin van een nieuw laag immaterieel erfgoed voor Utrecht.
We starten met een pilot van drie lessen en ontwikkelen deze door tot een duurzaam programma. De verhalen worden opgenomen en bewaard als onderdeel van de Utrechtse
migratiegeschiedenis.
