Elk jaar doen in de provincie Utrecht zo'n duizend mensen mee aan de Natuurwerkdag. Zij maken poelen schoon, planten bollen of bomen, snoeien houtwallen of knotten wilgen. Er zijn nog veel meer leuke natuurklussen waardoor je kennismaakt met je eigen omgeving en werken in de natuur. Eerder spraken wij enthousiaste deelnemers. Lees hun verhalen en je krijgt zin om ook mee te doen. Dit kan dit jaar op vrijdag 6 en zaterdag 7 november.
Juf Manon bezocht in 2023 met haar schoolklas een klus op de Natuurwerkdag in Langbroek.
'Geweldig dat we hier met school kunnen zijn! Onze school heeft natuur en bewegen hoog in het vaandel. We merken dat kinderen vaak binnen zitten en daarom is het belangrijk iets buiten te dóen. Want hoewel we nu aan het werk zijn, geeft buiten bezig zijn juist zoveel ontspanning. Eigenlijk zouden we met z’n allen meer buiten moeten zijn. Gewoon zitten, voelen, ruiken.
Goed en leuk
We leren op de Natuurwerkdag dat het goed is een bijdrage te leveren aan de natuur in onze omgeving. Dat dit belangrijk is, maar vooral ook leuk!
Meer dan...
Als lerares zie ik dat deze dag de leerlingen nog meer brengt. Om te beginnen leren ze samenwerken, want hoe krijg je die lange tak anders versjouwd? Ze leren ook omgaan met teleurstellingen: ik heb de eerste natte sokken al gezien! En ze leren problemen oplossen. Allemaal dingen die je wel uit een boekje kunt halen, maar die veel voelbaarder zijn op een dag als deze. Want leren doe je ook met je lijf!
Angsten overwinnen
Ik merk dat volwassenen ‘buiten leren’ spannender vinden dan kinderen. Want is die modder niet vies en die beestjes eng? En word je niet ziek op zo’n frisse dag als deze? Als school helpen we die angsten te overwinnen. Kijk nu alleen al naar die sjouwende kinderen, je ziet ze genieten! We bouwen bruggen van takken en sporen kriebelbeestjes op. Daarbij komt dat oog hebben voor de natuur niet veel geld hoeft te kosten. Het zit hem ook in kleine dingen, zoals de compostbak in de klas die elke dag op de schillenhoop wordt geleegd. Zaadjes planten, vuil oprapen – het zijn allemaal dingen die bewustwording op gang brengen. En dat is precies wat je wilt: aandacht hebben voor de natuur begint nu!'
Simon kwam in 2023 tijdens de Natuurwerkdag in actie in Utrecht. 'Buiten bezig zijn met iets wat impact heeft, geeft een goed gevoel!'
'We hebben zaailingen van bomen geoogst die op een plek staan waar ze het niet redden. Met z’n tientallen aan de voet van een andere boom bijvoorbeeld. Ik maak bosjes van dezelfde bomen, zodat ze gelabeld naar de bomenhub kunnen.
Het beste wat je kunt doen
Op deze plek wachten zaailingen in de grond tot de uitdeeldag in januari of februari. Van de keer of tien dat ik als vrijwilliger geholpen heb, vind ik zo’n dag het allerleukst! Je spreekt enthousiaste deelnemers die begrijpen waarvoor je dit doet. Bomen planten is zo ongeveer het beste wat je kunt doen, vind ik.
Dit jaar treedt de herfst wat later in. Er zitten dus nog vrij veel bladeren aan de bomen en dat is voor ons handig. Met blad zie je makkelijker om welke boom het gaat dan met een kale steel. Maar er loopt hier altijd wel iemand die het weet en het ook ziet aan de vorm en kleur van de stam en knoppen.
Grotere biodiversiteit
Ik doe dit werk niet alleen om de bomen te sparen. Met het oogsten en uitdelen van zaailingen hoop ik ook bewustzijn aan te wakkeren: zorgen voor een grotere biodiversiteit en CO2-opslag is niet moeilijk! Plant een boom. En deze zijn nog gratis ook!
Marretje is vaste vrijwilliger bij de groep die werkt op Landgoed Geerestein in Woudenberg. 'Met mijn hondje wandel ik vaak op landgoed Geerestein. Ik vind het hier heerlijk! Toen ik gevraagd werd mee te helpen bij de groep vrijwilligers, vond ik het dan ook logisch ja te zeggen.
Lekker buffelen
In ruil voor het gebruiken van de omgeving, wil ik er ook voor zorgen. Het werk zelf vind ik heerlijk, lekker buffelen. En naderhand tegen mijn man bij de volgende wandeling zeggen: kijk, dat hebben wij gedaan. Weten dat wat je doet ook nut heeft.
Saamhorigheid
We doen het werk in een groep van ongeveer dertig mannen en vrouwen. Momenteel zijn we aan het snoeien om de paden vrij te houden. Voor mij zijn de vrijwilligers na de afgelopen drie jaar echt goede bekenden geworden. We assisteren elkaar en hebben hetzelfde doel. Dat geeft een enorm saamhorigheidsgevoel: “Kom op jongens, dat pad moet schoon!” Daarin is er geen aanzien des persoons, iedereen doet wat hij kan. Echt een super sfeer.
Wat ik het leukste vind? Rijden op de buggy! Met de aanhanger vol gesnoeid hout erachter en dan proberen te keren op een smal paadje. Wel goed uitkijken dat ik de banden niet lek rijd in de scherpe kanten!'
'Ik ben een echt natuurmens', vertelt Peter. 'Ik houd kippen, bijen en heb sinds jaar en dag een volkstuin. Toen ik met pensioen ging, was het dan ook logisch mee te helpen bij deze poel. Ik woon hier vlakbij; ik draag dus bij aan mijn eigen leefomgeving!
Biodiversiteit
Vandaag halen we overtollige waterplanten uit de poel, daarom sta ik hier met mijn waadpak aan. De planten vermeerderen snel, wat maakt dat de poel ‘verlandt’. Hij groeit dan dicht en dat is niet de bedoeling. In en rond een poel tref je weer andere planten en dieren aan dan tussen de bomen: belangrijk voor de biodiversiteit! Ook voor omwonenden heeft de poel meerwaarde. Ik zie vaak mensen wandelen of zitten bij de poel, ze genieten van de afwisseling in het landschap. Sowieso geeft natuur een stukje ‘lucht’ in deze benauwde wereld.
Rust en verbinding
Voor mij brengt werken in de natuur rust. Je doet iets zinvols en ook nog buiten! We hebben een leuke groep waarmee we dit soort best grote klussen doen. Vuil oprapen bij de poel kan je nog wel zelf maar dit werk niet! In een groep werken is natuurlijk ook gewoon veel gezelliger: je ervaart verbinding en alleen al daarom is het leuk. Nou, ik stap het water in en daar gaat-ie. Hopen dat ik me niet verstap, want dan heb ik een nat pak!
"Weet je wat ik leuk vind aan dit werk?", vertelt Bettie, "Dat je dingen leert! Natuurlijk is het fijn om buiten te zijn maar ik vind het ook goed en belangrijk dat het verder gaat dan dat. Wat ik dan leer? Nou, zagen bijvoorbeeld. Als je goed zaagt, maak je lange halen en geen korte.
Je moet de zaag het werk laten doen, zeggen we altijd. En ik leer de namen van bomen en struiken. Vandaag halen we de uitlopers van de elzen weg. Als die doorgroeien, wordt de weiderand te dicht en de weide te drassig. Dat weet de boer die zijn grond grenzend aan dit landgoed heeft.
Buiten is het heerlijk!
Gaandeweg leer ik steeds meer over het landschap en word ik zelfwerkzamer. Maar soms staan we ook bij een uitloper te kijken en vragen ons af: moest deze nu weg of niet? En hoe heet dit eigenlijk? Daardoor spreek je ook gemakkelijk iemand. We zijn een heel diverse club vrijwilligers maar horen door dit werk toch bij elkaar. Leuk is dat. We drinken koffie in het bos en merken dan dat we een ding gemeenschappelijk hebben: wat is het buiten heerlijk!"
"Als ik even tijd heb, ben ik hier te vinden." Cor woont pal tegenover de Turfweide en beschouwt het perceel bij wijze van spreken als zijn voortuin. "Ik vind het fijn om uit te kijken op groen en realiseer me dat dat niet vanzelfsprekend is!
De turfweide was eerst een maïsland dat de gemeente verpachtte aan een boer. Toen de gemeente het land beschikbaar stelde voor een Europees aanbesteed natuurproject, zijn bewoners betrokken geraakt bij de planvorming voor het gebied.
Waardevol
Ik wilde iets groens, liever dan een voetbalveld met schijnwerpers erlangs. Natuur vind ik waardevol, daarvoor ben ik in Veenendaal komen wonen. Dan moeten we, vind ik, ook zorgvuldig omgaan met ruimte die vrijkomt.
Nu ik uitkijk op zo’n mooie ‘tuin’ doe ik ook mijn best om het mooi te houden. Als een van de vrijwilligers help ik mee, bijvoorbeeld om planten weg te halen die er niet horen. Niet op vaste tijdstippen hoor. Gewoon als ik de gelegenheid heb; het moet geen tweede baan worden. Alle beetjes helpen, dus waarom zou je het níet doen?
Buiten werken heeft in zich dat je je ontspant in de frisse lucht, terwijl je toch zinvol bezig bent. Je hebt afleiding en geen tijd om je zorgen te maken. Door het werk merk ik dat er meer is dan waar ik normaalgesproken oog voor heb. Want tijdens het werk kijk je op een andere manier om je heen en zie je andere dingen dan je zou zien op weg naar kantoor, in de auto. Laatst trokken we bijvoorbeeld een plant die hier niet hoort uit de aarde. En wat zagen we tussen de wortels zitten? Vijf salamanders! Die hebben we verderop uitgezet. Dat is toch geweldig?!"
