Breng de Gelderse Vallei tot leven!
De Gelderse Vallei is een kleinschalig, veelzijdig coulisselandschap tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe. De houtwallen, singels en lanen geven eenheid aan het gebied en zorgen voor verbindingen tussen de percelen. Woon je in de Gelderse Vallei en wil je deze elementen terugbrengen op je grond? Lees dan verder voor inspiratie en informatie.
Houtwal - Een houtwal is een langgerekte aarden wal, met aaneengesloten beplanting van verschillende bomen en struiken, kenmerkend voor de zandgronden. Vaak ligt aan beide zijden een greppel, waardoor de houtwal steile kanten heeft. Van oorsprong zijn houtwallen aangelegd om eigendomsgrenzen te markeren of als wildkering rond akkers. Ook kan een houtwal toegepast worden om verstuiving van bodemdeeltjes tegen te gaan. Daarnaast levert het producten zoals vruchten en hout op.
Laan - Een laan is een weg of pad welke aan beide zijden met één of meer rijen bomen van veelal dezelfde soort is beplant. Vroeger werden lanen aangelegd ter verfraaiing en als beschutting tegen weersinvloeden. Ook dienden lanen voor de houtproductie. Later werd op landgoederen vaak een stelsel van lanen aangelegd.
Natuurvriendelijke oever - Een natuurvriendelijke oever is een geleidelijk aflopende overgang van een sloot naar (meestal) grasland. Door de oever flauwer te maken, ontstaan betere leefomstandigheden voor oever- en waterplanten, amfibieën, insecten en vissen. Ook zorgen (extra) planten in de oever voor een zuiverende werking van het water waardoor de waterkwaliteit in de sloot beter wordt. Nadat de oevers zijn vergraven duurt het ongeveer drie tot vijf jaar voordat deze begroeid zijn met de gebiedseigen kenmerkende soorten/vegetatie (mede afhankelijk van de bodem en de waterkwaliteit).
Zelf aan de slag
Organisaties die je verder helpen:
- Agrarisch collectief Boer&Natuur Utrecht-Oost voor agrariërs en particulieren met grond met een agrarische bestemming.
- Voor op erven of niet-agrarische grond heeft gemeente Leusden een landschapscoördinator, Hans Peter Reinders. Hij kan kosteloos met je plannen meekijken.
- Woon je in een andere gemeente? Neem dan contact op met jouw gemeente en overleg wat er mogelijk is.
Subsidies:
- Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL) provinciale subsidie voor agrarische natuur en landschapselementen.
- Provincie Utrecht – Groenblauwe Dooradering subsidie voor aanleg en herstel van kleine landschapselementen in agrarische gebieden.
Een kijkje bij grondeigenaren in de regio
We namen een kijkje bij Maurits en Terry in de Gelderse Vallei. De grondeigenaren vertellen in de video hoe zij zich inzetten voor het behoud van het landschap.
Accepteer cookies om video af te spelen
Elementen in de Gelderse Vallei
Houtwal
Een houtwal is een langgerekte aarden wal, met aaneengesloten beplanting van verschillende bomen en struiken, kenmerkend voor de zandgronden. Houtwallen worden aangelegd als eigendomsgrens, om verstuiving tegen te gaan en voor de houtproductie.
Houtsingel
Een houtsingel is een met bomen beplante strook langs een sloot, die vooral een functie heeft als veekering en eigendomsgrens. In Utrecht komen vaak singels voor die alleen bestaan uit zwarte els, ook wel bekend als elzensingels.
Poel
Een poel is een natuurlijke of gegraven laagte zodat vee over een drinkplaats beschikt in het weiland. Tegenwoordig worden poelen veelal aangelegd om het leefgebied van amfibieën en libellen te verbeteren.
Laan
Een laan is een weg of pad welke aan beide zijden met één of meer rijen bomen van veelal dezelfde soort is beplant. In de Gelderse Vallei zie je vaak lanen met rijen zomereik, beuk of es. Je ziet ze vaak op landgoederen ter verfraaiing, als beschutting tegen weersinvloeden en voor houtproductie.