Broeihopen

waar ringslangen worden geboren

Broeihopen maken

Soms zie je vlakbij water in een bosrijke omgeving een hoop stro en takken. Grote kans dat je een broeihoop hebt gespot. Deze hoop met composterende materialen is de geboorteplaats van de ringslang. De vochtige hoop moet maar liefst 40-50 dagen aaneengesloten tussen de 20-30 graden zijn voordat een babyringslang uit haar ei kruipt. Er zijn maar weinig plekken met deze temperatuur in Nederland. Daarmee is de broeihoop van levensbelang voor het voortbestaan van dit reptiel.

Hoe maak je een broeihoop?

Je gaat aan de slag met natuurlijke materialen (denk aan mest, stro, riet, takken en houtsnippers) en gereedschap. Het begint met het vlakmaken van de ondergrond met bladeren en gras. Daarna gaat een laag grove takken bovenop. In het midden deponeer je een kruiwagen vol (paarden)mest. Vervolgens wordt er om en om een laag takken en mest vermengd met houtsnippers of tuinafval aangebracht. Tot slot wordt de broeihoop afgedekt met gras of riet.

Wat is een broeihoop?

Een broeihoop is een replica van de vroegere open mestvaalten en moet voldoen aan een aantal voorwaarden. De hoop bestaat uit natuurlijke materialen en is minimaal 1,6 meter breed bij 1,2 meter lang en 1 meter hoog. Het materiaal moet voldoende loszitten zodat een ringslang erin kan kruipen. Het is het beste als er gewerkt wordt met materialen uit de directe omgeving. In voedselarme gebieden zoals heide en veen gebruik je bijvoorbeeld geen mest of compost maar gebiedseigen materialen als rottend hout en afgevallen bladen. En daarnaast kun je denken aan maaisel van gras, riet of waterplanten.

Foto: Vrijwilligers aan het werk bij een poel. Van het riet worden broeihopen gemaakt.

Waarom heeft de ringslang een broeihoop nodig?

De Nederlandse natuur is ‘opgeruimd’ en de ringslang vindt daardoor steeds minder plekken waar composterend materiaal voor een geschikt microklimaat zorgen. En in agrarisch gebied, waar open mestvaalten in combinatie met drinkpoelen voor het vee vroeger een perfecte nestelplek voor ringslangen vormden, hebben wetswijzigingen er voor gezorgd dat dergelijke plekken steeds schaarser zijn geworden.
Gelukkig bieden mensen deze keer (bewust) een oplossing voor het probleem van de ringslang: een broeihoop.

Wat doet het voor de biodiversiteit?

Komen er ringslangen in je omgeving voor, dan is dat een teken dat het gebied niet alleen voor haar een fijne leefomgeving is, maar ook voor vele andere soorten. Zij stelt namelijk hoge eisen en daar kan ook andere flora en fauna van meegenieten.

Van de warmte die een broeihoop uitstraalt profiteren naast ringslangen ook salamanders, padden en hagedissen. Het geeft ze een lekker plekje om te overwinteren.

Kleine zoogdieren als egels of marterachtigen zijn blij met een degelijke beschutte plek én natuurlijk zijn er de bodemdieren, zoals pissebedden, duizendpoten, miljoenpoten, wormen die erin wonen. Hierdoor zijn binnen de kortste keren eveneens vogels op de hoogte van het rijkelijk gevulde bord aan bodemdieren.

Kortom, van kriebelbeestjes tot roofdieren, ze worden allemaal blij van jouw werk. En als je geluk hebt spot je misschien wel een van deze prachtige bewoners van de broeihoop als je een keer een kijkje gaat nemen.