Heggenvlechten

Heggenvlechten

Al eeuwenlang werden heggen gevlochten om vee binnen of juist buiten een perceel te houden. Tegenwoordig wordt deze oude, ambachtelijke beheervorm opnieuw toegepast. Met heggenvlechten houden groene vrijwilligers niet alleen een bijzondere landschapselement in stand, maar zorgen ze ook voor meer biodiversiteit.

Wat is heggenvlechten?

Bij heggenvlechten worden jonge stammen en takken van struiken gedeeltelijk ingesneden en vervolgens schuin in de heg ‘gelegd’. De takken worden met elkaar verweven, vandaag de term “vlechten”. Zo ontstaat een dichte, levende afscheiding.

Voor het vlechten zijn vooral soorten als meidoorn, sleedoorn, hazelaar en veldesdoorn geschikt. Een goed gevlochten heg kan jarenlang meegroeien en steeds dichter worden.

Waarom een heg vlechten?

Een gevlochten heg vormt een stevige afscheiding voor vee. Hekwerk was vroeger niet overal beschikbaar en was duur om te maken. Een levende heg was daarom een praktische manier om weilanden en akkers van elkaar te scheiden.

Hoe vlecht je een heg?

Een heg die alleen wordt gesnoeid, wordt uiteindelijk vaak steeds breder en aan de onderkant opener. Door een heg te vlechten, verjong je de begroeiing en ontstaat opnieuw een dichte structuur.

Eerst worden te dikke, oude of ongewenste takken verwijderd. Daarna worden geschikte jonge stammen met een bijl of snoeimes gedeeltelijk ingesneden. Ze blijven aan de onderkant verbonden met de wortels en kunnen daardoor blijven groeien.

De ingesneden takken worden schuin gelegd en tussen elkaar gevlochten. Staanders of stevige takken kunnen helpen om de heg op zijn plaats te houden. Het is belangrijk om zorgvuldig te werken, zodat de struiken voldoende verbinding met de bodem houden en weer kunnen uitlopen.

Wat doet een gevlochten heg voor de biodiversiteit?

Een dichte heg biedt voedsel, beschutting en nestgelegenheid aan allerlei dieren. Vogels zoals de heggenmus en winterkoning vinden er een veilige plek om te broeden. In de struiken vinden insecten en andere kleine dieren voedsel en schuilmogelijkheden.

Bloeiende soorten zoals meidoorn en sleedoorn zijn bovendien belangrijk voor insecten. De bessen die later in het jaar ontstaan, vormen voedsel voor vogels en kleine zoogdieren.

Een gevlochten heg vormt ook een verbindend element in het landschap.

Een stukje cultuurhistorie

Heggenvlechten is een eeuwenoud ambacht dat in verschillende vormen in Europa werd toegepast. In Nederland waren gevlochten heggen vooral te vinden rond akkers en weilanden. Ze vormden perceelgrenzen, hielden vee tegen en leverden tegelijkertijd hout en andere materialen.