Tour de natuur

Met de bus langs drie gebieden uit de Natuurvisie Utrecht 2050

Tour de natuur

Met de bus langs drie gebieden uit de Natuurvisie Utrecht 2050

Tour de natuur

Met de bus langs drie gebieden uit de Natuurvisie Utrecht 2050

Tour de natuur

Met de bus langs drie gebieden uit de Natuurvisie Utrecht 2050

Tour de natuur

Met de bus langs drie gebieden uit de Natuurvisie Utrecht 2050

Tour de natuur

Met de bus langs drie gebieden uit de Natuurvisie Utrecht 2050

Tour de natuur (terugblik)

Samenwerken aan een groene toekomst

Begin september stapten statenleden, raadsleden en bestuurders van gemeenten, provincie en waterschappen in voor een exclusieve bustour langs enkele van de mooiste en meest waardevolle natuurgebieden van Utrecht. De Tour de Natuur voerde ons van Park Vliegbasis Soesterberg naar Noorderpark Ruigenhoek en Tienhoven.

Onderweg gingen we met elkaar in gesprek over hoe de Omgevingsvisie van de provincie Utrecht en de Natuurvisie Utrecht 2050 van de Oostbroekpartners elkaar versterken en hoe we samen onze leefomgeving optimaal kunnen vormgeven. De middag stond in het teken van kennisuitwisseling en het opdoen van nieuwe inzichten.

Waardevolle tips
Waarom is dit belangrijk?De besproken inzichten sluiten naadloos aan bij het gemeenschappelijke doel van de provincie en de groene organisaties: een robuuste, groene leefomgeving waarin natuur, mens en economie elkaar versterken. Dit vraagt om visie, samenwerking en structurele investeringen. Veel dank aan alle deelnemers voor hun betrokkenheid en waardevolle bijdragen tijdens de Tour de Natuur. De tips van deelnemers krijgen een plek in het vervolg van dit initiatief.

Waardevolle inzichten

Deze belangrijke inzichten uit de Natuurvisie Utrecht 2050 werden tijdens de Tour de Natuur besproken:

1) Herstel als fundament
Ecologisch systeemherstel en watersysteemherstel vormen de basis voor het behouden en ontwikkelen van natuur. Zonder deze fundamenten is duurzame natuurontwikkeling niet mogelijk.

2) Samenwerking is cruciaal
Alleen door samenwerking kunnen we een balans tussen landbouw en natuur realiseren. Dat lukt alleen als agrariërs en natuurbeheerders samen optrekken in natuurbeheer en natuurherstel.

3) Goed beheer vraagt om de juiste middelen
Het juiste materiaal en goede infrastructuur zijn noodzakelijk om natuurgebieden in stand te houden.

4) Structurele middelen en samenwerking
Zorg voor voldoende structurele middelen en goede samenwerking met groene organisaties, zodat inzet mogelijk is in alle fasen: planvorming, realisatie én beheer.

Specifiek voor natuur in en om de stad:

5) Groen in en om de stad
Maak ruimte voor natuur bij nieuwbouw én bestaande bouw. Denk aan verbindingen voor mens én natuur: van voordeur via buitengebied tot natuurgebied.

6) Basiskwaliteit natuur in beleid
Overheden kunnen dit borgen door ecologisch bermbeheer, inheemse planten en het weren van bestrijdingsmiddelen in stedelijke gebieden.

7) Groen bereikbaar voor iedereen
Leg de vuistregel 3-30-300 en robuuste verbindingen vast in beleid. Groen is ongelijk verdeeld: juist in wijken met lage inkomens is vergroening hard nodig voor gezondheid, koelte en leefbaarheid.

8) Bewoners betrekken
Stimuleer bewoners om hun eigen omgeving te vergroenen en samen acties in de buurt op te zetten.

Specifiek voor Park Vliegbasis Soesterberg:

9) Verbeter de ecologische samenhang binnen de Utrechtse Heuvelrug en met omliggende natuurgebieden
Leg ecoducten en andere natuurverbindingen aan. Wijs ook op regionaal niveau recreatieve zones aan. Het voorwerk is gedaan - nu doorpakken!

Pitstops & thema’s

Pitstop 1 - Park Vliegbasis Soesterberg

Waar hoogwaardige natuur, recreatie en ruimtelijke ontwikkeling bij elkaar komen

Topnatuur op de Utrechtse Heuvelrug en onderdeel van Natuur Netwerk Nederland. Behoud en versterking natuurwaarden en omgang met ruimtelijke ontwikkelingen.

Park Vliegbasis Soesterberg ligt centraal op de Utrechtse Heuvelrug. Het gebied is rijk aan militair erfgoed en bijzondere natuurwaarden. Het bestaat uit een mozaïek van bos, heide en veel soortenrijk schraalgrasland. Door de hoge biodiversiteit en de centrale ligging heeft Park Vliegbasis Soesterberg een belangrijke functie als brongebied voor andere delen van de Utrechtse Heuvelrug.

De natuur op Park Vliegbasis Soesterberg staat net als veel andere natuurgebieden op de Utrechtse Heuvelrug sterk onder druk door verdroging, verzuring, versnippering, verstoring en oprukkende bebouwing en infrastructuur. Het gebied heeft veel medegebruik in de vorm van recreatie, kleinschalige evenementen en het naastgelegen museum.

Voormalige Vliegbasis Soesterberg is een belangrijk onderdeel van het gebiedsontwikkelingsprogramma Hart van de Heuvelrug. Utrechts Landschap laat zien hoe hier wordt gewerkt aan natuurbehoud. We gaan in gesprek over hoe de omgevingsvisie en de natuurvisie elkaar op en rond Park Vliegbasis Soesterberg kunnen versterken.

Pitstop 2 - Noorderpark Ruigenhoek

Waar natuur en landbouw samen werken

Stad, overgangsgebied en waardevolle Natura 2000-natuurkern en samenwerking landbouw dicht bij elkaar.

Groen vanaf de voordeur, door natuurgebieden binnen en buiten de stad tot een stevig netwerk aaneen te smeden. Natuur die verbonden is met de stad zorgt voor een gezonde, leefbare woon- en werkomgeving. Daarnaast biedt het mogelijkheden voor andere maatschappelijke opgaven als klimaatadaptatie, biodiversiteit, circulaire landbouw en recreatie.

De stad wordt daarmee onderdeel van het natuurlijke systeem. We laten zien hoe dat er in praktijk uitziet. Van groene initiatieven in de stad en van de verbinding naar het buitengebied. Daarbij komen aspecten aan bod als inrichting, zonering, beheer en samenwerking.

Staatsbosbeheer draagt bij aan de landbouwtransitie door onder meer boerenbedrijven te ondersteunen de overstap te maken naar natuur inclusieve landbouw. Samen met boeren wordt de biodiversiteit op en rond het boerenland versterkt en de natuur zo min mogelijk belast. De Tour de Natuur voert ons langs de Bethunepolder, waar dergelijke samenwerking al jaren tot goede resultaten heeft geleid.

Pitstop 3 - Oostelijke Binnenpolder van Tienhoven

Waar systeemherstel succesvol is gerealiseerd

Laagveen: natuur op de overgang van water naar land.

De Oostelijke Binnenpolder van Tienhoven is onderdeel van het Natura 2000-gebied Oostelijke Vechtplassen: een natuurgebied waar turfwinning door de mens en de natuurlijke omstandigheden samen een uniek gebied hebben gecreëerd met bijzondere eigenschappen die in Europa nauwelijks nog te vinden zijn. Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden.

In het gebied heeft systeemherstel plaatsgevonden. Een combinatie van diverse maatregelen, waaronder het afgraven van de voedselrijke bovenlaag, aanleg flauwe oevers en het instellen van een natuurlijker waterpeil.

Door de verbeterde toestroom van schoon en mineraalrijk (grond)water hebben de bijzondere planten en dieren in dit gebied alle ruimte om zich te ontwikkelen. Soorten als wilde orchideeën, rood schorpioenmos, roerdomp en zwarte stern profiteren daar volop van. De polder is een oase van rust en ruimte onder de rook van Utrecht!